Rok 2025 przynosi istotne zmiany w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym, wprowadzane przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF). Nowe regulacje mają na celu wzmocnienie stabilności sektora finansowego, zwiększenie transparentności oraz ograniczenie ryzyka konfliktu interesów i nadużyć. Wprowadzane zmiany są odpowiedzią na aktualne wyzwania rynkowe i technologiczne oraz wynikają z konieczności wdrożenia unijnych regulacji, w tym rozporządzeń DORA i MiCA.

Jednym z najważniejszych elementów nowelizacji jest wprowadzenie limitu kadencji dla przewodniczącego KNF oraz jego zastępców. Od 11 stycznia 2026 roku łączny czas pełnienia tych funkcji nie będzie mógł przekroczyć 14 lat. Wprowadzono również okresy karencji – byli członkowie kierownictwa KNF nie będą mogli przez co najmniej 12 miesięcy po zakończeniu kadencji podejmować zatrudnienia w podmiotach nadzorowanych lub świadczących usługi na rzecz sektora nadzorowanego. Podobne ograniczenia dotyczą również pracowników Urzędu KNF, dla których okres karencji wynosić będzie 6 miesięcy. Celem tych regulacji jest ograniczenie ryzyka konfliktu interesów oraz zjawiska tzw. „drzwi obrotowych”.

Kolejną zmianą jest rozszerzenie kompetencji KNF w zakresie zatwierdzania powołań na kluczowe stanowiska w dużych instytucjach finansowych. Dotychczas zgoda KNF była wymagana wyłącznie przy powołaniu prezesa banku. Od 2025 roku nadzór obejmie również innych członków zarządu, przewodniczących rad nadzorczych, kierowników komórek kontroli wewnętrznej oraz dyrektorów finansowych. Celem jest zapewnienie, że osoby odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem i kontrolę wewnętrzną spełniają wysokie standardy kwalifikacyjne i etyczne.

Znacząco wzmocniony zostanie także nadzór nad istotnymi transakcjami dokonywanymi przez banki i inne instytucje finansowe. Obowiązkowe stanie się informowanie KNF o planowanych działaniach takich jak nabycie lub zbycie znacznych pakietów akcji, przeniesienie aktywów lub zobowiązań o znacznej wartości, a także fuzje, przejęcia i podziały instytucji kredytowych. KNF uzyska prawo do zgłaszania sprzeciwu wobec takich transakcji oraz możliwość nakładania sankcji w przypadku naruszenia obowiązujących procedur.

Nowe regulacje obejmują także obowiązek uwzględniania przez banki ryzyk środowiskowych, społecznych i związanych z ładem korporacyjnym (ESG) w procesach zarządzania ryzykiem. Jest to element szerszego trendu w kierunku odpowiedzialnego i zrównoważonego podejścia do zarządzania działalnością finansową.

Priorytety nadzorcze KNF na rok 2025 koncentrują się na weryfikacji prawidłowości wyliczania wymogów kapitałowych, zarządzaniu ryzykiem związanym z produktami bankowymi, analizie ryzyka stopy procentowej i płynności oraz na obszarach związanych z cyberbezpieczeństwem i odpornością operacyjną instytucji finansowych.

Od 17 stycznia 2025 roku obowiązywać będzie rozporządzenie DORA (Digital Operational Resilience Act), które wprowadza jednolite wymogi dotyczące odporności operacyjnej na zagrożenia cyfrowe dla wszystkich podmiotów sektora finansowego. Nowe regulacje obejmują m.in. obowiązek raportowania poważnych incydentów ICT, prowadzenia rejestru zewnętrznych dostawców usług ICT oraz wdrażania zaawansowanych procedur zarządzania ryzykiem technologicznym. KNF uzyska również nowe kompetencje w zakresie nadzoru nad dostawcami usług ICT istotnych dla funkcjonowania sektora finansowego.

Kolejną istotną zmianą jest implementacja rozporządzenia MiCA (Markets in Crypto-Assets), które wprowadza jednolite zasady regulujące rynek kryptoaktywów w Unii Europejskiej. Celem MiCA jest zapewnienie ochrony inwestorów, uregulowanie działalności dostawców usług związanych z kryptoaktywami oraz zwiększenie przejrzystości i stabilności rynku finansowego w obszarze nowych technologii. Instytucje działające w sektorze blockchain i tokenizacji będą musiały dostosować swoją działalność do nowych wymogów nadzorczych i raportowych.

Wprowadzono także zmiany organizacyjne i formalne, w tym modyfikacje klasyfikacji kodów PKD dla działalności funduszy i zarządzających aktywami, co wpływa na proces rejestracji i raportowania podmiotów finansowych. KNF zapowiada również zwiększenie aktywności kontrolnej w obszarach ubezpieczeń oraz rynku kapitałowego.

Podsumowując, rok 2025 oznacza znaczące zaostrzenie i usystematyzowanie nadzoru nad sektorem finansowym w Polsce. Nowe regulacje mają na celu zwiększenie transparentności rynku, ograniczenie ryzyka systemowego oraz dostosowanie krajowego systemu nadzoru do wymogów unijnych. Instytucje finansowe powinny już teraz rozpocząć proces dostosowywania swoich procedur wewnętrznych, systemów zarządzania ryzykiem oraz raportowania, aby zapewnić zgodność z nowymi regulacjami.